Asbest in vloerbedekking: herkennen, risico’s en veilig verwijderen

Welke vloerbedekking bevat asbest?

In België werd de productie van materialen met asbest in 1998 verboden, maar oude voorraden werden nog enkele jaren opgebruikt. Werd een materiaal geproduceerd of geplaatst tussen 1945 en 2001, dan is de kans reëel dat het asbest bevat, zeker bij toepassingen uit de periode 1955 tot 1985. In vloeren kan asbest onder meer zitten in:

• Vinyltegels: Vloertegels uit kunststof, zoals vinyltegels, kunnen hechtgebonden asbest bevatten.
• Asbesthoudende lijm: Zelfs als de bovenste laag vrij is van asbest, kan de lijmlaag die de vloerbedekking aan de ondervloer hecht asbest bevatten.
• Asbestvilt en -karton: Onder vinylvloeren kan asbestvilt of -karton liggen. Dat is niet-hechtgebonden asbest, waaruit vezels makkelijk vrijkomen.

Staat uw woning in Vlaanderen, is ze vóór 2001 gebouwd en heeft ze nog de oorspronkelijke vloerbedekking, dan is het verstandig om een asbestattest te laten opstellen. In Vlaanderen is dat sinds 23 november 2022 sowieso verplicht bij de verkoop van een woning van vóór 2001.

Hoe herkent u asbest in vloerbedekking?

Herkennen op zicht is lastig, omdat asbest vaak vermengd is met andere materialen. Toch zijn er enkele aanwijzingen die op asbest kunnen duiden:

• Bouwjaar: Materialen die tussen 1945 en 2001 geproduceerd of geplaatst zijn, en zeker die uit de periode 1955 tot 1985, zijn verdacht.
• Lijmresten: Lijm onder oude vloeren kan asbest bevatten.

Op zicht herkennen geeft geen zekerheid. Vaak kan alleen een laboanalyse van een monster met zekerheid bepalen of een materiaal asbest bevat. U kunt een asbesttest laten doen door een erkend asbestlabo, of een gecertificeerde asbestdeskundige inschakelen die het monster neemt en laat analyseren.

Risico's van asbest in vloerbedekking

Asbestvezels zijn gevaarlijk als ze ingeademd worden. Zolang de vloerbedekking onbeschadigd blijft en u deze niet bewerkt (schuren, breken, zagen), komen er bij hechtgebonden asbest weinig of geen vezels vrij. De vezels zitten dan vast in het bindmiddel. Het gevaar ontstaat bij:

• Renovatie- of sloopwerkzaamheden waarbij de vloer wordt opengebroken.
• Langdurige slijtage, waardoor vezels vrijkomen in de binnenlucht.
• Verwijdering van oude vloerbedekking zonder voorzorgsmaatregelen.

Asbest is schadelijk voor de gezondheid. Daarom is preventie en correcte verwijdering cruciaal.

Wetgeving in Vlaanderen rond asbest in vloeren

Sinds 23 november 2022 is een asbestattest verplicht bij de verkoop van een woning of gebouw van vóór 2001. Dit attest geeft aan of er asbest is aangetroffen, in welke toestand het verkeert en welke maatregelen nodig zijn. Bij de verkoop van een appartement in een gebouw van vóór 2001 is een attest verplicht. Bij verhuur moet de eigenaar vanaf 2030 bij nieuwe huurovereenkomsten over een asbestattest beschikken, en tegen 2032 moet elke eigenaar van een gebouw van vóór 2001 een asbestattest hebben.

Het attest moet opgemaakt worden door een gecertificeerde asbestdeskundige inventarisatie. Als particulier mag u bepaalde asbestmaterialen zelf verwijderen als u de juiste voorzorgsmaatregelen neemt. Binnen een gebouw mag u alleen hechtgebonden asbest verwijderen dat niet beschadigd is, en het moet ook tijdens het verwijderen intact blijven. Risicovolle materialen zoals asbesthoudende lijm onder vloerbekleding, leidingisolatie, pleisterwerk en spuitasbest mag enkel een erkende asbestverwijderaar verwijderen.

Asbest in vloerbedekking verwijderen: opties en kosten

De verwijderingsmethode hangt af van het type asbesttoepassing, de omvang en de hechtgebondenheid.

Zelf verwijderen

Als particulier mag u binnen een gebouw alleen hechtgebonden asbest verwijderen dat niet beschadigd is, zoals intacte vinyltegels, en het materiaal moet ook tijdens het verwijderen intact blijven. Neem altijd de juiste voorzorgsmaatregelen, voor, tijdens en na het verwijderen. Kunt u het materiaal niet verwijderen zonder dat het beschadigd raakt of vergruist, doe dan beroep op een erkende asbestverwijderaar of een gespecialiseerd bedrijf. Gaat het om asbestvilt of asbesthoudende lijm, schakel dan een erkende asbestverwijderaar in. Een recyclagepark aanvaardt geen niet-hechtgebonden asbestafval. Toch raden we aan om ook kleine klussen te laten uitvoeren door een onderneming eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar, vanwege het gezondheidsrisico.

Professionele verwijdering

Een erkende asbestverwijderaar volgt strikte veiligheidsprocedures en gebruikt gespecialiseerd materieel. Bij een hermetische zone wordt de ruimte volledig afgesloten en in onderdruk geplaatst en wordt de luchtkwaliteit gemeten. Asbesthoudende lijm onder vloerbekleding mag enkel een erkende asbestverwijderaar verwijderen. Doet u beroep op een onderneming eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar, dan neemt die het afval mee.

Kostenindicatie

Er is geen vaste prijs. De kostprijs hangt af van de asbestmaterialen en van de situatie, bijvoorbeeld of het materiaal via een hermetische zone verwijderd moet worden. Voor asbest in een woning of appartement in Vlaanderen maakt u met de prijsramingstool van OVAM op basis van uw asbestattest een eerste inschatting: de tool berekent een prijsvork met een onder- en bovengrens. De kosten voor heraanleg en nieuwe materialen zitten daar niet in. Vraag daarnaast offertes bij minstens drie aannemers die op de lijst eenvoudige handelingen staan of erkende asbestverwijderaars zijn, en vergelijk ze met die prijsvork. Via AsbestMatch vraagt u gratis offertes aan bij asbestbedrijven in uw buurt. AsbestMatch controleert geen erkenningen: kijk zelf na of het bedrijf op een van die lijsten staat.

Uw volgende stap

Vermoedt u asbest in uw vloerbedekking? Wacht niet tot u gaat renoveren of verkopen. Een professionele inventarisatie geeft zekerheid. Gaat het om asbest en wilt u het laten verwijderen, laat dat dan veilig doen door een onderneming eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar, afhankelijk van het materiaal. Via AsbestMatch vraagt u gratis offertes aan bij asbestbedrijven in uw buurt: vul het formulier in.