Een asbestinventarisatie brengt in kaart waar asbesthoudende materialen in je woning zitten. Bij verkoop van een woning van vóór 2001 is dat wettelijk verplicht. Het asbestattest dat eruit volgt, beschrijft ook welke materialen asbest bevatten, wat hun staat is en hoe je ze veilig beheert of laat verwijderen. In deze gids lees je wanneer je een inventarisatie nodig hebt, hoe een gecertificeerde asbestdeskundige te werk gaat, wat je mag verwachten van het verslag en hoe je slim offertes vergelijkt.
Sinds 23 november 2022 moet elke woning van vóór 2001 een asbestattest hebben bij verkoop. Dat attest is gebaseerd op een asbestinventarisatie door een gecertificeerde asbestdeskundige. Bij verhuur van een woning van vóór 2001 moet de eigenaar vanaf 2030 bij nieuwe huurovereenkomsten over een asbestattest beschikken; heeft hij er al een, dan bezorgt hij de huurder een kopie. De regelgeving wordt stapsgewijs strenger: tegen 2032 moet elk gebouw ouder dan 2001 over een attest beschikken, ook als je niet verkoopt of verhuurt.
De inventarisatie zelf is een momentopname. De deskundige inspecteert de toegankelijke ruimtes, neemt stalen van verdachte materialen en laat die analyseren door een erkend asbestlabo. Het resultaat is een asbestattest dat per materiaal de staat en het risico beschrijft. Daarin staat ook welke actie nodig is, bijvoorbeeld 'verwijderen', 'dringend verwijderen', 'maatregelen nemen' of 'dringend maatregelen nemen'.
Let op: een asbestattest is niet hetzelfde als een asbestinventarisatie. Het attest is het officiële document dat je nodig hebt voor de notaris. De inventarisatie is het onderliggende onderzoek. Een standaard inventarisatie voor het attest is niet-destructief; voor renovatiewerken heb je een asbestattest met aanvullend onderzoek nodig. Vraag altijd wat er precies inbegrepen is.
Een gecertificeerde asbestdeskundige start met een visuele inspectie. Hij of zij bekijkt dak, gevel, kelder, zolder, technische ruimtes en alle kamers. Verdachte materialen zoals golfplaten, vinyltegels, leidingisolatie of pleisterwerk worden genoteerd. Daarna volgt een staalname: kleine stukjes materiaal worden voorzichtig losgemaakt en in een erkend labo onderzocht.
De staalname gebeurt op een veilige manier, zonder bijkomende risico's voor het normale gebruik van het gebouw. De deskundige fixeert of kapselt het monsternamepunt in, maar hoeft het niet esthetisch te herstellen. Na de analyse krijg je een asbestattest met foto's, de locaties van de asbestmaterialen en hun staat. De deskundige beoordeelt ook het risico van elk materiaal, onder meer op basis van het soort asbest, de concentratie, de toestand van het bindmiddel en of het materiaal binnen of buiten zit.
Hoe lang de inspectie duurt, hangt vooral af van de oppervlakte van de ruimtes, het bouwjaar en hoe vlot alles toegankelijk is. Daarna moet de deskundige soms wachten op de resultaten van het labo. Hoe lang het duurt om een asbestattest te krijgen, staat niet vast: stem dat af met de deskundige.
Er is geen vaste prijs bepaald in de wetgeving: de asbestdeskundige bepaalt zelf de prijs. Die hangt onder meer af van de omvang van de gebouwen en het terrein, de ouderdom en renovatiegraad, het aantal monsternames en labo-analyses en de retributie van 59 euro die OVAM aanrekent voor het attest. Wil je aanvullend onderzoek, bijvoorbeeld voor renovatie, dan ligt de prijs hoger.
Vraag altijd een offerte op maat. Let op wat er inbegrepen is: de inspectie, de staalname, de laboanalyse, het rapport en de administratieve verwerking voor het attest. Vraag na of monstername en analyse in de totaalprijs zitten.
Vergelijk nooit alleen op prijs. Een goedkope inventarisatie die materialen over het hoofd ziet, kan je later duur komen te staan. Kijk naar de ervaring van de deskundige, de reviews van andere klanten en de volledigheid van het rapport. Via AsbestMatch kan je gratis offertes aanvragen bij asbestbedrijven in jouw buurt.
Een veelgemaakte fout is zomaar materialen losmaken. Asbestvezels zijn met het blote oog niet zichtbaar en kunnen ingeademd worden. Zelfs een kleine beschadiging kan vezels vrijgeven. Van sommige materialen kan je zelf een monster laten analyseren door een erkend asbestlabo, maar informeer eerst hoe je dat veilig doet. Voor een asbestattest neemt de gecertificeerde asbestdeskundige de stalen.
Een andere fout is zelf op het zicht besluiten dat een materiaal geen asbest bevat. Sommige materialen lijken onschuldig maar bevatten toch asbest. Vaak kan alleen een laboanalyse met zekerheid bepalen of een materiaal asbest bevat. Een asbestdeskundige herkent sommige materialen, zoals golfplaten en leien in asbestcement, wel op het zicht. Vraag dus welke materialen de deskundige laat analyseren.
Ook het negeren van een asbestattest met advies 'dringend verwijderen' is riskant. Niet-hechtgebonden asbest zoals oude leidingisolatie kan makkelijk vezels vrijgeven. Wacht niet te lang met de verwijdering. Een erkend asbestverwijderaar kan dat veilig en correct uitvoeren.
Controleer altijd of de deskundige gecertificeerd is. OVAM publiceert een lijst van gecertificeerde asbestdeskundigen, die minstens wekelijks geactualiseerd wordt. Gecertificeerde deskundigen volgen jaarlijks een verplichte bijscholing. Vraag gerust naar het certificaatnummer.
Vraag offertes bij meerdere asbestdeskundigen en vergelijk ze op inhoud, niet alleen op prijs. Let op de duur van de inspectie, het aantal stalen dat inbegrepen is en de termijn voor het rapport. Lees reviews van andere woningeigenaars om te zien hoe de dienstverlening in de praktijk verloopt.
Via AsbestMatch vraag je gratis offertes aan bij asbestbedrijven in jouw regio. Je vult een kort formulier in en kiest zelf de bedrijven: elk bedrijf dat je kiest en dat een bevestigd e-mailadres heeft, krijgt je volledige aanvraag. AsbestMatch controleert geen certificaten: controleer dus zelf of de deskundige die je kiest op de lijst van OVAM staat.
Het attest geeft per materiaal aan welke actie nodig is om een asbestveilige toestand te bereiken, zoals 'verwijderen', 'dringend verwijderen', 'maatregelen nemen' of 'dringend maatregelen nemen'. Voor woningen is een asbestveilige toestand niet verplicht, maar iedereen moet asbest veilig beheren. Controleer materialen in goede staat dus regelmatig.
Hechtgebonden asbest zoals golfplaten of vinyltegels mag je als particulier onder voorwaarden zelf verwijderen, of je laat het doen door een onderneming eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar. Risicovolle materialen zoals leidingisolatie, pleisterwerk en spuitasbest mag enkel een erkende asbestverwijderaar verwijderen, via een hermetische zone of met de couveusezakmethode.
Bewaar het asbestattest goed. Bij verkoop moet je een geldig attest hebben en bij verhuur bezorg je de huurder een kopie. Laat je asbest verwijderen, bewaar dan foto's, de factuur en het verwerkingsattest: die bezorg je aan de deskundige die je attest vernieuwt. Wordt je gebouw door de werken asbestveilig, dan moet je het attest binnen het jaar laten vernieuwen.
Bekijk onze andere gidsen of vraag gratis offertes aan.
