Asbest veiligheidsplan: zo verlopen asbestwerken veilig

Met een asbest veiligheidsplan bedoelen we de afspraken en maatregelen die ervoor moeten zorgen dat asbestwerken veilig verlopen. Elke activiteit die schadelijke asbestvezels losmaakt, is in Vlaanderen bij wet verboden. Daarom moeten zowel particulieren als aannemers voor, tijdens en na het verwijderen de juiste voorzorgsmaatregelen nemen.

Wat moet een aannemer vooraf doen?

Voor de aannemer het asbest begint te verwijderen, is hij wettelijk verplicht om een asbestinventaris van de werkzone op te maken. Zo voorkomt hij dat er tijdens de werken asbestvezels vrijkomen, bijvoorbeeld als ingesloten asbest beschadigd raakt. Volgens de OVAM moet de aannemer de asbestverwijdering ook 15 dagen vooraf melden aan de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD WASO), conform de Codex over het welzijn op het werk.

Welke werkmethode is nodig?

De aannemer beslist op basis van een risicoanalyse en een werkplan, rekening houdend met de toestand van het asbesthoudend materiaal, of het materiaal verwijderd mag worden met de techniek van eenvoudige handelingen. Die methode mag enkel een onderneming op de lijst eenvoudige handelingen of een erkende asbestverwijderaar toepassen, en enkel voor bepaalde materialen, zoals golfplaten, dakleien en buizen in asbestcement. Wordt de grenswaarde voor asbest in de lucht overschreden, dan moet de werkmethode worden aangepast.

Risicovolle materialen, zoals leidingisolatie, asbesthoudend pleisterwerk en spuitasbest, mag enkel een erkende asbestverwijderaar verwijderen, via een hermetische zone of in sommige gevallen met de couveusezakmethode. In een hermetische zone wordt de ruimte volledig afgesloten en in onderdruk geplaatst, dragen de werknemers specifieke veiligheidskledij en wordt de luchtkwaliteit gemeten.

Hoe ga je van start?

1. Asbestattest: Gaat het om een gebouw van vóór 2001 in Vlaanderen, laat dan eerst een asbestattest opmaken, met aanvullend onderzoek voor de werkzone als je gaat renoveren. Bezorg het tijdig aan de aannemer.
2. Offertes: Vraag via AsbestMatch gratis offertes aan: elk gekozen bedrijf met een bevestigd e-mailadres krijgt je aanvraag. Vraag bij elk bedrijf na of het op de lijst eenvoudige handelingen staat of een erkende asbestverwijderaar is.
3. Vergelijken: Krijg je meerdere offertes, vergelijk ze dan onderling en, voor asbest in een woning of appartement, met de prijsvork die de OVAM-prijsramingstool op basis van je asbestattest berekent.
4. Uitvoering: De aannemer maakt de inventaris van de werkzone op, meldt de werken aan de FOD WASO en voert ze uit met de gekozen methode.
5. Na de werken: Wordt je gebouw door de werken asbestveilig, of tref je bij het aanvullend onderzoek of tijdens de werken nieuwe asbestmaterialen aan, dan moet je je asbestattest binnen een jaar laten vernieuwen.

Actuele regels rond asbest

Vlaanderen streeft met een actief afbouwbeleid naar een asbestveilig Vlaanderen in 2040. De productie van materialen met asbest werd in België in 1998 verboden, maar in oudere gebouwen is asbest nog aanwezig. Sinds 23 november 2022 is in Vlaanderen een asbestattest verplicht bij de verkoop van een gebouw van vóór 2001, en tegen 2032 moet elke eigenaar van een gebouw van voor 2001 een asbestattest hebben. Lees meer over het verplichte asbestattest.

Voor de financiering van asbestverwijdering bestaat in Vlaanderen onder meer steun via Mijn VerbouwPremie, bijvoorbeeld in combinatie met dak- of muurisolatie, op voorwaarde dat een aannemer het asbest verwijdert. Mijn VerbouwPremie is op 1 maart 2026 gewijzigd, check dus de actuele voorwaarden.

Vlaanderen, Brussel, Wallonië: zijn er verschillen?

Werkmethodes zoals de hermetische zone komen uit de federale wetgeving. Het asbestattest is Vlaamse regelgeving en geldt niet in Wallonië en Brussel. Voor de regels in Brussel en Wallonië raadpleeg je de bevoegde gewestelijke overheid.